ABD ile İran arasında imzalanması planlanan mutabakat zaptı, tarafların savaşı durdurma ve bölgesel istikrarı yeniden tesis etme amacını ortaya koyuyor. Taraflar, savaşın hemen her cephede sona ermesini ve bundan sonraki dönemde düşmanca eylemlerden kaçınılmasını taahhüt ediyor.
Egemenlik ve toprak bütünlüğüne saygı ilkesi ön planda tutuluyor; karşı tarafın iç işlerine müdahale etmeme yükümlülüğü de metnin önemli bir unsuru olarak belirtiliyor.
Görüşmelerin en fazla 60 gün içinde karşılıklı mutabakatla uzatılabilir bir sürece girerek nihai bir anlaşmaya varılması hedefleniyor. Mutabakatın yürürlüğe girmesiyle birlikte deniz ablukası kaldırılacak, engellemeler sonlandırılacak ve limanla deniz trafiği savaş öncesi seviyelere dönüştürülecek.
ABD, nihai anlaşmanın imzalanmasından sonraki 30 gün içinde bölgedeki kuvvetlerini geri çekmeyi taahhüt ediyor. İran ise Umman Denizi ile Basra Körfezi arasındaki ticari gemi trafiğini savaş öncesi düzeye getirmek için gerekli adımları atacak; mayın temizliği ve teknik engellerin kaldırılması süreçlerini yürütmeye odaklanacak.
Ayrıca ABD, bölgesel ortaklarla birlikte İran’ın yeniden imarı ve ekonomik kalkınması için en az 300 milyar dolarlık bir finansman planı hazırlayacak. Bu planın uygulanma mekanizması da nihai anlaşmanın bir parçası olarak 60 gün içinde kurulur.
Çerçeve gereği, tüm yaptırımların kademeli olarak kaldırılması ve İran’a yönelik baskıların azaltılması hedefleniyor; ayrıca nükleer çalışmalar konusunda nihai çözüm, tarafların ortak mutabakatı ile belirlenecek. Nükleer programla ilgili güvence ve şeffaflık artırılırken, mevcut durum korunacak ve yeni adımlar atılmayacak. ABD ise bölgedeki askeri varlığını artırmama sözüne bağlı kalacak.
Hazine Bakanlığı, mutabakatın uygulanabilirliğini desteklemek amacıyla İran petrolü ve ilgili ürünler ile bağlantılı finansal işlemler için geçici muafiyetler sağlayacak. Ayrıca ilerleyen müzakereler sonucunda dondurulmuş varlıklar serbest bırakılabilir ve nihai yararlanıcılara aktarılabilir durumda olacağı belirtildi.
Taraflar arasındaki izleme ve uygulanabilirlik mekanizması kurularak, mutabakatın her maddesinin uygulamadaki güvenilirliği denetlenecek. Nihai anlaşma için kalan maddeler üzerinde görüşmelere başlanacak ve bu süreç, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarıyla da bağlayıcı hale getirilecek.
