ABD merkezli bir yayına göre, iki ülke arasında varılan mutabakat metni, ileriki görüşmeler için alan açacak şekilde bilinçli olarak net ifadelerden kaçınacak biçimde hazırlanmış durumda. İsmi verilmeyen bir ABDli yetkiliye dayanan haber, metindeki belirsizliğin özellikle İran yönetiminin kamuoyunda bu anlaşmayı kabul ettirme sürecini kolaylaştırması amacı taşıdığını öne sürüyor.
Bir kaynak, mutabakatın “siyasi bir belge” niteliğinde olduğunu belirterek, metindeki ifadelerin aşırı yorumlanmaması gerektiğini vurguladı. Yetkiliye göre metin, yaptırımların kaldırılması, nükleer uzlaşı ve dondurulmuş fonların serbest bırakılması gibi temel hedefleri kapsasa da bunların zamanlamasının ilerlemelere bağlı olduğunu ifade ediyor.
Habere göre, metin İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stoklarının gelecekteki akıbetine dair somut yükümlülükler içermiyor; bu durum, Donald Trump yönetiminin bu konuyu daha önce vurguladığı açıklamaların bir parçasıyla çelişir nitelikte görülüyor. Kaynak, belgede yalnızca İran’ın “nükleer silah üretimini reddettiğini” teyit eden ifadenin yer aldığını aktardı. Ancak ABD’li yetkililer, İran’ın kapalı diplomatik kanallar üzerinden bazı tavizleri vermeyi kabul ettiğini ve zenginleştirilmiş nükleer materyalin imhasında ABD’nin de rol üstlenebileceğini ileri sürüyorlar.
İlgili mutabakat, İran’ın yükümlülüklerini yerine getirdiği durumda elde edeceği ekonomik avantajları daha net ele alıyor. Yetkililer, Tahran’ın ilerleyen süreçte 300 milyar dolarlık bir kalkınma fonundan yararlanabileceğini öne sürüyorlar. Ayrıca dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması konusunda belirsizlik sürüyor; bu süreç müzakerelerde kaydedilecek ilerlemelere bağlı olacak ve henüz bir takvim belirtilmiyor.
Rapor, metnin yürürlüğe girmesi halinde İran’ın petrol ve petrokimya ürünlerini satmasına açık kapılar doğurabileceğini ve ABD’nin bu satışlar için bazı yaptırım muafiyetleri tanıyabileceğini öne sürüyor. ABD’li yetkililer, İran lideri Ayetullah Ali Hamaney’in anlaşmaya örtülü destek verdiğini iddia ediyorlar ve cuma günü başlayacak 60 günlük süreçte, İran’ın taahhütlerine ne ölçüde bağlı kalacağını test etmek için kritik bir dönem olacağını değerlendiriyorlar.
