AB, düzensiz göçle mücadelede şimdiye dek atılan adımlardan çok daha kapsamlı bir çerçeve üzerinde uzlaşmaya ilerliyor. Yeni düzenleme, sınır dışı süreçlerini hızlandırırken Avrupa dışındaki ülkelerde kurulacak geri gönderme merkezlerinin yolunu açıyor. Bu düzenleme ile AB içinde kalma hakkı bulunmayan kişilerin daha hızlı sınır dışı edilmesi hedefleniyor. Yasa, son dönemde artan göç politikaları baskısı altında AB’nin yaklaşımını da değiştiriyor.
Geri gönderme merkezleri gündemde Yeni düzenlemenin öne çıkan özelliği, göçmenleri Avrupa dışındaki ülkelerde oluşturulacak geri gönderme merkezlerine yönlendirme imkanı sunması. Mevcut durumda göçmenler genellikle yalnızca kendi ülkelerine veya bağlantıları olan ülkelere gönderilebiliyordu; yeni modelde bu kısıtlar büyük ölçüde kaldırılıyor. Yasa üzerinde çalışan İsveçli siyasetçi Charlie Weimers, süreci “Sınır dışı dönemi başladı” sözleriyle değerlendirdi. İtalya’nın Arnavutluk üzerinde yürüttüğü benzer uygulama tartışmaları sürerken, Almanya, Hollanda, Avusturya, Danimarka ve Yunanistan’ın da potansiyel ortak ülkeler üzerinde çalıştığı belirtiliyor.
Gözaltı süreleri uzatılıyor Yeni düzenleme yalnızca geri gönderme merkezlerini kapsamıyor; düzensiz göçmenler için azami gözaltı süresi, mevcut altı aydan iki yıla yükseltilebilecek. Güvenlik riski taşıyan kişiler için daha uzun süreli uygulamaların yolunun açılması planlanırken, giriş yasaklarının sıkılaştırılması da öngörülüyor. Çoğu durumda beş yıl olan giriş yasağı artık on yıla çıkarılabilecek; bazı kişiler için ise ömür boyu uygulanması ihtimali de masada.
İnsan hakları tartışması derinleşiyor Bu düzenleme, insan hakları örgütlerinden yoğun eleştiri alıyor. 250’den fazla sivil toplum kuruluşunun yasa karşıtlığı dile getirdiği anlatılıyor. Sarah Chander (Irksal Adalet İçin Equinox Girişimi Direktörü) “AB, şimdiye kadar görülmemiş şekilde denizaşırı hapishaneleri, ırksal profillemeyi ve çocuk gözaltılarını meşrulaştırıyor” sözleriyle eleştiri oklarını yöneltiyor. Karşıt görüşler, yeni sistemin göç akışlarını azaltma konusunda beklenen etkiyi yaratmayacağını savunurken, destekçiler ise sınır dışı kararlarının daha etkili uygulanacağını belirtiyorlar.
