AB’nin pestisit kullanımıyla ilgili kaygılar sürüyor; raporlar, tehlikeli kimyasalların satışında yeniden artış izlendiğini gösteriyor. İnsan sağlığı ve ekosistemler açısından ciddi riskler gündemde kalırken, 2030 hedefi olarak belirlenen pestisit kullanımını yarıya indirme hedefinin uygulanabilirliği de sorgulanıyor.
Tehlikeli pestisitler arasında dikkati çeken artışlar, 2024 verilerine göre AB genelinde pestisit satışlarının yeniden yükseldiğini ortaya koyuyor. Özellikle bazı ülkelerdeki satışlarda bir önceki yıla göre %27’lik artış kaydedildi; bu artışın belirgin olduğu ülkeler arasında İspanya, Polonya, Macaristan, Litvanya ve Slovakya bulunuyor. Glifosat olarak adlandırılan ve uzun yıllardır tartışmalara konu olan pestisitte ise 2015-2024 arasındaki satış artışının %44’ü aştığı belirtiliyor.
Çevre örgütleri, pestisitlerin yalnızca tarımı değil, nehirleri, yer altı sularını ve canlı yaşamını da etkilediğini vurguluyor. 2022 BM raporu, pestisitlerin arılar, kuşlar ve su canlıları üzerinde ciddi zararlar doğurabileceğini gösteriyor.
Avrupa Komisyonu ise şirketler üzerindeki bürokratik yükü azaltma amacıyla çoğu pestisitin kalıcı onay almasını değerlendiriyor ki bu tutum çevre örgütlerinin tepkisini çekiyor. Uluslararası Pestisit Eylem Ağı temsilcileri bu yaklaşımın, pestisit kullanımı ile insan sağlığı arasındaki bağları zayıflatacağını belirtti. Aynı zamanda Ekoloji Enstitüsü’nden araştırmacılar, bağlayıcı olmayan hedeflerin etkisinin sınırlı olduğunu ifade ediyor.
Nehirlerde sınırlar aşılıyor ve Avrupa’daki birçok akarsu üzerinde pestisit kalıntıları güvenli sınırların üzerine çıktı. 2023 verilerine göre Litvanya ve Slovenya, önerilen seviyelerin altında kalabildi; Danimarka, Letonya ve Macaristan’da ise yoğunlukların hızla arttığı gözlemlendi. Uzmanlar, pestisitlerin biyolojik çeşitliliği hızla azaltma potansiyeline sahip olduğunu ve uzun vadede gıda güvenliği üzerinde baskı yaratabileceğini vurguluyor.
